Spis treści
Canon EOS R był pierwszym pełnoklatkowym bezlusterkowcem w ofercie marki. Ten aparat musiał udźwignąć ogromne oczekiwania i zdefiniował nową erę fotografii cyfrowej. Jak ta konstrukcja znosi próbę czasu, jak ergonomia i nietypowe rozwiązania sprawdzają się w codziennym użytkowaniu oraz czy warto go kupić w 2026 r.? Zapraszam na test.
Pierwszym pełnoklatkowym aparatem Canona, jaki trafił w moje ręce był Canon EOS R6 Mark II, który zadebiutował w 2022 r. (w listopadzie 2025 r. swoją premierę miała nowa odsłona tego aparatu: Canon EOS R6 Mark III). W tzw. międzyczasie miałem okazję przetestować też Canona EOS RP, a wiosną tego roku dostałem do testu Canona EOS R, aparat, który zapoczątkował serię bezlusterkowych aparatów pełnoklatkowych tego japońskiego producenta.
Ergonomia i obsługa Canona EOS R – rewolucja bez pokrętła trybów
Canon EOS R zadebiutował we wrześniu 2018 roku, wywołując spore poruszenie w branży. Był to nie tylko pierwszy pełnoklatkowy aparat bezlusterkowy Canona, ale także pierwszy aparat, który wykorzystywał nowe mocowanie obiektywów: RF. Ten model udowodnił też, że producent potrafi przenieść swoje legendarne doświadczenie z lustrzanek w realia systemów bezlusterkowych.
Konstrukcja i ergonomia, czyli jak steruje się Canonem EOS R
Canon EOS R już na wstępie zaskoczył mnie odcięciem od tradycyjnych schematów, do których fotografujących przyzwyczaił Canon i inni producenci. Na myśli mam brak klasycznego pokrętła trybów PASM. Zamiast niego na górnym panelu znajduje się niewielki, monochromatyczny ekran, a po jego prawej stronie pokrętło z wbudowanym przyciskiem „Mode”. Żeby ustawić tryb fotografowania, wystarczy wcisnąć ten przycisk i zmienić parametr na pokrętle. To rozwiązanie o 180º zmieniło sposób używania aparatu i kiedy po raz pierwszy wziąłem ten aparat do ręki, potrzebowałem dłuższej chwili na przyzwyczajenie się do innego sposobu ustawiania parametrów.
Co ciekawe: po wyłączeniu aparatu, ekran nadal wyświetla informację o wybranym trybie fotografowania (np. M), a kiedy aparat jest włączony, to bez patrzenia w wizjer lub na ekran, można sprawdzić aktualnie ustawione parametry.
Drugim wyróżnikiem Canona EOS R jest dotykowy i konfigurowalny pasek, działający zarówno w trybie fotografowania, jak też i odtwarzania.
W trybie fotografowania paskowi można przypisać m.in. takie funkcje jak m.in.:
- zmiana czułości ISO,
- ustawienie balansu bieli,
- włączanie nagrywania filmu.
Próbowałem (i to kilka razy) skonfigurować pasek. Niestety bezskutecznie. W końcu odpuściłem to sobie i korzystałem z aparatu w sposób standardowy, posługując się przyciskami i pokrętłami.
Zaskoczył mnie też brak wbudowanej lampy błyskowej. Taka „błyskotka” średnio nadaje się do oświetlania ciemnych planów. Dobrze sprawdza się przy doświetlaniu osób czy obiektów, znajdujących się blisko fotografującego, czy do zdalnego wyzwalania błysku.
Podsumowując, Canon EOS R jest poręcznym, niewielkim (wręcz kompaktowym) i lekkim aparatem. To wszystko sprawia, że jest to świetne narzędzie do codziennego użytku.
Canon EOS R – specyfikacja
Podstawowe parametry techniczne Canona EOS R ilustruje ramka. Kliknij ją, żeby sprawdzić całą specyfikację aparatu.
Canon EOS R w praktyce – test z obiektywami RF 50 mm i RF 28-70 mm
Do testu otrzymałem zestaw składający się z korpusu oraz dwóch obiektywów:
- stałoogniskowego Canon RF 50 mm F1.8 STM,
- zmiennoogniskowego Canon RF 28-70 F2.8 IS STM.
Zakładałem, że przez większość testu będę fotografował zoomem. Jednak, kiedy przypiąłem do korpusu „pięćdziesiątkę”, to stwierdziłem, że Canon EOS R i jasny, lekki (zaledwie 160 g) obiektyw, tworzą idealny zestaw.
Fotografowanie tym zestawem stało dla też mnie swoistym „powrotem do przeszłości”, do czasów, gdy zaczynałem swoją przygodę z fotografią.
Taka konfiguracja wymusiła na mnie zupełnie inny sposób kadrowania. Wziąłem sobie do serca motto Robert Capy, jednego z założycieli agencji Magnum: „Jeśli twoje zdjęcia nie są dostatecznie dobre, to znaczy, że nie jesteś wystarczająco blisko”.
Praca z Canonem EOS R i obiektywem 50 mm zmusiła mnie do stosowania „nożnego zoomu”, czyli zbliżenia się do fotografowanego obiektu po to, żeby pokazać szczegóły.
Canon EOS R po 4 latach użytkowania – opinia fotografa
Canona EOS R testowałem przez 2 tygodnie. Przez ten czas zrobiłem tym aparatem około 200 zdjęć. Przez ten dość krótki czas nie miałem szansy, żeby dokładnie zapoznać się z tym aparatem, poznać jego plusy i minusy. Brak mi było długoterminowej perspektywy.
Dlatego poprosiłem kolegę, który z Canona EOS R korzysta już od ponad 4 lat, żeby napisał kilka słów o tym, co myśli o tym aparacie:
„Do aparatu Canon EOS R mam mieszane uczucia. Jego największą zaletą budowa i poręczność. Korpus jest lekki, a przy tym na tyle solidnie wykonany i dobrze wyprofilowany, że praca z nim to czysta przyjemność. Jest również dobrze uszczelniony i odporny na warunki, co dla mnie i dla wielu osób będzie ogromną zaletą. Na pochwałę zasługuje w pełni obracany ekran, który jest niezwykle wygodny i znacząco ułatwia kadrowanie z nietypowych perspektyw. Od strony technicznej aparat jest świetny pod względem celności autofocusa oraz imponującego pokrycia kadru punktami AF. W połączeniu z dużym buforem pamięci pozwala na stabilną i komfortową pracę bez obaw o nagłe zatkanie urządzenia.
Niestety, model ten jest dość ospały. Zdecydowanie nie jest to demon szybkości. Najbardziej irytuje mnie odczuwalne opóźnienie przy wybudzaniu, co w dynamicznych sytuacjach, gdzie liczy się ułamek sekundy, może kosztować utratę cennego ujęcia. Jego przydatność w sporcie i reportażu ograniczają dodatkowo wolne serie zdjęć oraz brak wyjątkowo funkcjonalnego już joysticka, który w starszych modelach pozwalał na błyskawiczną reakcję. Mimo to udaje mi się nim uchwycić odpowiedni moment za równo na boisku piłkarskim, na trasie rajdu, jak i w fotografii reporterskiej. Dla profesjonalistów istotną barierą może być również pojedynczy slot na kartę pamięci, co w tej klasie sprzętu wymusza dużą dbałość o bezpieczeństwo danych.
Aparat sprawdza się w wielu sytuacjach, jest dokładny i wygodny w użyciu. Wraz z odpowiednio dobraną optyką ma bardzo szeroki zakres możliwości. Musimy jednak pamiętać o jego ograniczeniach. Według mnie to doskonałe rozwiązanie dla początkujących, a nawet zaawansowanych amatorów. Na co dzień nawet nie wykorzystujemy wszystkich jego możliwości. Profesjonaliści zapewne będą mieli większe wymagania. Ale również u nich może się sprawdzić jako dodatkowe body i wsparcie przy mniej dynamicznych scenach.”
Ile kosztuje Canon EOS R?
Aktualnie za korpus aparatu trzeba zapłacić około 4,5 tys. zł. Na rynku wtórnym Canon EOS R jest nieco tańszy, Kosztuje nieco ponad 3,5 tys. zł. Cena samego body wydaje się atrakcyjna jak na pełną klatkę o rozdzielczości 30 megapikseli. Trzeba wziąć pod uwagę jeszcze wysoki próg wejścia w ekosystem RF.
Jeśli nie fotografowałeś wcześniej lustrzankami Canona i nie masz adaptera EF-EOS R, to mogą Cię zaskoczyć koszty optyki. Canon bardzo rygorystycznie podchodzi do swojej polityki patentowej. Nie udziela licencji niezależnym producentom (takim jak Sigma czy Tamron) na produkcję obiektywów z autofocusem dla mocowania RF. Zmusza to użytkownika do zakupu drogich, systemowych szkieł Canon RF lub korzystania z przejściówek i starszych obiektywów EF.
